टुटेका सपनाको खरानीबाट नयाँ आशा जगाउनु नै जीवन हो : बिमल सर्राफ

रक्सौल, पूर्वी चम्पारण।
जीवनको अर्थ केवल धनी, लोकप्रिय वा हरेक परिस्थितिमा सफल हुनु होइन। जीवनको वास्तविक सुन्दरता आफूलाई वास्तविक राख्नु, विनम्रता अपनाउनु, अरूप्रति दयालु हुनु र प्रतिकूल परिस्थितिमा पनि आशाको दामन समातिरहनुमा छ। सपना टुट्छन्, बाटो बदलिन्छन् र कहिलेकाहीँ परिस्थितिले मानिसलाई पूर्ण रूपमा निराश बनाउँछ। तर टुटेका सपनापछि पुनः सपना देख्ने साहस नै जीवनको सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो।

उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल डिस्ट्रिक्ट ३२२ईका जोन चेयरपर्सन तथा डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन, सामाजिक कार्यकर्ता एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक तथा सञ्चार संयोजक बिमल सर्राफले सञ्चारकर्मीसँग साझा गरेका हुन्।

उनले भने कि सबै मानिसको घडीमा समय समान हुन्छ, तर सबैको समय फरक–फरक हुन्छ। कसैलाई सफलता छिट्टै मिल्छ भने कसैले लामो संघर्ष गर्नुपर्छ। त्यसैले जीवनमा अरूसँग आफ्नो तुलना गर्नुको सट्टा आफ्नै क्षमता, आफ्नै गति र आफ्नै यात्रामाथि विश्वास गर्नुपर्छ।

सर्राफले भने, “एउटा सपना टुटेर चकनाचुर भएपछि अर्को सपना देख्ने साहस नै जीवन हो।” असफलता कुनै यात्राको अन्त्य नभई अनुभवसहितको नयाँ सुरुवात हो। असफल हुँदा साहस कायम राख्नु र सफलता प्राप्त हुँदा शान्त तथा विनम्र रहनु नै वास्तविक सफलताको पहिचान हो।

उनका अनुसार प्रकृतिले हरेक कमजोर व्यक्तिलाई कुनै न कुनै शक्ति दिएको हुन्छ र हरेक शक्तिशाली व्यक्तिभित्र पनि कुनै न कुनै कमजोरी हुन्छ। त्यसैले आफ्नो कमजोरीबाट निराश हुने र आफ्नो शक्तिमा अहंकार गर्नेभन्दा जीवनमा सन्तुलन कायम राख्नुपर्छ। परिस्थितिहरू सधैँ हाम्रो अनुकूल हुँदैनन्, तर परिस्थितिप्रति हाम्रो सोच र प्रतिक्रिया भने हाम्रो हातमा हुन्छ।

उनले भने, “अनुहार परिवर्तन गरेर जीवन परिवर्तन हुँदैन, तर सोच र दृष्टिकोण परिवर्तन गर्दा सम्पूर्ण जीवन परिवर्तन हुन सक्छ।” जीवनका केही अध्याय बन्द गर्नु निकै पीडादायी हुन्छ, तर कतिपय अवस्थामा त्यही कठिन निर्णय भविष्यका लागि सबैभन्दा सही साबित हुन्छन्। त्यसैले हरेक समाप्तिलाई अन्त्य होइन, नयाँ सुरुवातको ढोका सम्झनुपर्छ।

मानिसको वास्तविक शक्ति उसको मांसपेशीमा नभई उसको मानसिकतामा रहेको उल्लेख गर्दै उनले शरीरलाई बलियो बनाउनेसँगै विचारलाई पनि बलियो बनाउनुपर्ने बताए। सकारात्मक सोच, आत्मविश्वास, धैर्य र दृढ इच्छाशक्तिका आधारमा मानिसले कठिनभन्दा कठिन परिस्थितिको सामना गर्न सक्ने उनको भनाइ थियो।

“दियोले घर उज्यालो बनाउँछ, तर सही मानिसले जीवन उज्यालो बनाउँछ,” सर्राफले भने। मानिसलाई आफूतर्फ आकर्षित गर्ने संसारको सबैभन्दा ठूलो शक्ति धन, पद वा प्रसिद्धि नभई प्रेम र व्यवहार हो। मधुर वाणी, राम्रो व्यवहार र अरूप्रति सम्मानले व्यक्तिलाई मानिसहरूको मनमा स्थान दिलाउँछ।

जीवनमा सन्तुलनको आवश्यकताबारे उनले भने, “तनको तौल बढे व्यायाम गर्नुपर्छ, मनको बोझ बढे ध्यान गर्नुपर्छ र धन बढे दान गर्नुपर्छ।” जीवनमा सबैभन्दा पहिले मनभित्र व्यवस्था र सामञ्जस्य आवश्यक रहेको उनले बताए। मन सन्तुलित भएपछि मात्र बाहिरी जीवनमा शान्ति र सामञ्जस्य कायम हुन सक्ने उनको भनाइ थियो।

उनले हरेक कुरा सधैँ सम्झिरहन आवश्यक नहुने बताए। कतिपय अवस्थामा विगतका कुरा बिर्सन सक्नु मानिसका लागि वरदान बन्न सक्छ। दुःख, अपमान र पीडालाई मनमा बोकेर हिँड्ने मानिस वर्तमानका खुसीबाट समेत वञ्चित हुने भएकाले विगतबाट पाठ सिक्नुपर्ने तर त्यसको बोझ वर्तमानमा बोक्न नहुने उनले बताए।

सर्राफले भने, “समयको काम बितेर जानु हो। समय राम्रो हुँदा कृतज्ञ हुनुपर्छ र खराब हुँदा धैर्य राख्नुपर्छ।” कुनै पनि परिस्थिति स्थायी नहुने उल्लेख गर्दै उनले अँध्यारो रातपछि बिहान अवश्य आउने र खरानीमा दबिएको सानो झिल्को पनि भविष्यको ठूलो उज्यालो बन्न सक्ने बताए।

जीवनको सबैभन्दा सुन्दर मुस्कान प्रायः मानिसले चुपचाप सहन गरेको पीडाबाट जन्मिने उल्लेख गर्दै उनले संघर्षले मानिसलाई तोड्न नभई आफूभित्र लुकेको शक्ति चिनाउन आउने बताए। त्यसैले कठिनाइबाट डराउनुको सट्टा त्यसबाट सिकेर अगाडि बढ्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

उनले भने, “जीवनको वास्तविक जित हाम्रा सबै सपना पूरा हुनु होइन, कुनै सपना टुटेपछि पनि नयाँ सपना देख्ने हिम्मत हामीभित्र जीवित रहनु हो।”

प्रेमलाई जीवनको आधार, व्यवहारलाई आफ्नो पहिचान, धैर्यलाई आफ्नो शक्ति र आशालाई आफ्नो साथी बनाएर अघि बढ्नुपर्ने सर्राफले बताए। “पीडापछि जन्मिएको मुस्कान, असफलतापछि गरिएको प्रयास र टुटेको सपनापछि देखिएको नयाँ सपना नै जीवनको सबैभन्दा सुन्दर कथा हो,” उनले भने।