रक्सौल, पूर्वी चम्पारण।
सफलता जीवनको यस्तो शब्द हो, जसको अर्थ प्रत्येक व्यक्तिका लागि फरक–फरक हुन सक्छ। कसैका लागि धन–सम्पत्ति आर्जन गर्नु सफलता हो भने कसैका लागि पद, प्रतिष्ठा र प्रसिद्धि प्राप्त गर्नु सफलता हो। त्यस्तै, कसैका लागि आत्मसन्तुष्टि, मानसिक शान्ति र आफ्नो कर्तव्य इमानदारीपूर्वक पूरा गर्नु नै जीवनको सबैभन्दा ठूलो उपलब्धि हो। वास्तवमा सफलताको मूल्य बाहिरी उपलब्धिबाट मात्र होइन, त्यस स्थानसम्म पुग्न तय गरिएको जीवनयात्राबाट निर्धारण हुन्छ।
यी विचार व्यक्त गर्दै लायन्स क्लब इन्टरनेसनल डिस्ट्रिक्ट ३२२ ई (२०२६–२७) का जोन चेयरपर्सन तथा डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन, भारत विकास परिषद् रक्सौलका सेवा संयोजक, सञ्चार प्रभारी एवं समाजसेवी बिमल सर्राफले सफलताको वास्तविक स्वरूप हिमखण्डजस्तै हुने बताउनुभयो। उहाँका अनुसार, जसरी हिमखण्डको सानो भाग मात्र पानीको सतहमाथि देखिन्छ र यसको विशाल हिस्सा पानीमुनि लुकेको हुन्छ, त्यसरी नै कुनै व्यक्तिको सफलताको चम्किलो पक्ष मात्र संसारले देख्छ। त्यसको पछाडि लुकेको संघर्ष, त्याग, असफलता, धैर्य, अनुशासन र वर्षौँको परिश्रम प्रायः अदृश्य रहन्छ।
हामी प्रायः कुनै सफल व्यक्तिलाई देखेर उसको वर्तमानबाट प्रभावित हुन्छौँ, तर उसको विगतलाई बुझ्ने प्रयास कम गर्छौँ। हामीलाई उसको सम्मान, पद, प्रतिष्ठा र उपलब्धिहरू देखिन्छन्, तर ती उपलब्धि प्राप्त गर्न उसले कति रात जागेर बितायो, कति कठिनाइको सामना गर्यो, कति पटक असफल भएर पुनः उठ्यो र कति चुनौतीका बीच आफूलाई सम्हाल्यो भन्ने कुरा सामान्यतया देखिँदैन।
सफलताको सबैभन्दा ठूलो सत्य यही हो कि उपलब्धि केही क्षणमै देखिन्छ, तर त्यसका लागि गरिएको तयारी वर्षौँसम्म चलिरहेको हुन्छ।
जीवनमा हरेक व्यक्ति सफल हुन चाहन्छ, तर सफलताको मूल्य चुकाउन सबै समान रूपमा तयार हुँदैनन्। लक्ष्य प्राप्त गर्न केवल इच्छा मात्र पर्याप्त हुँदैन। त्यसका लागि निरन्तर परिश्रम, आत्मअनुशासन, धैर्य, समयको सदुपयोग तथा उद्देश्यप्रति अटल समर्पण आवश्यक हुन्छ। कठिन परिस्थितिमा पनि आफ्नो लक्ष्यबाट विचलित नहुने व्यक्तिले नै बिस्तारै आफ्नो बाटो निर्माण गर्न सफल हुन्छ।
सफलतालाई केवल धन, पद र प्रसिद्धिसँग मात्र जोड्नु उचित हुँदैन। यदि कुनै व्यक्तिले आफ्नो परिवारप्रतिको जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक पूरा गरेको छ, समाजका लागि उपयोगी काम गरेको छ, आवश्यकतामा परेका व्यक्तिहरूको जीवनमा आशा जगाएको छ अथवा आफ्नो जीवनमा सन्तोष र आत्मिक शान्ति प्राप्त गरेको छ भने त्यो पनि सफलताको उत्कृष्ट रूप हो। जीवनको वास्तविक सार्थकता हामीले कति प्राप्त गर्यौँ भन्नेमा मात्र होइन, हाम्रो जीवनबाट अरूका लागि कति राम्रो भयो भन्ने कुरामा पनि निर्भर हुन्छ।
भारतीय जीवनदर्शनमा धर्म, अर्थ, काम र मोक्षलाई जीवनका चार पुरुषार्थ मानिएको छ। यस दृष्टिकोणले जीवनको पूर्णता केवल भौतिक उपलब्धिमा नभई कर्तव्य, मर्यादा, सन्तुलन, आत्मविकास र अन्ततः आत्मिक शान्तिमा निहित रहेको बताउँछ। त्यसैले सफलताको व्यापक अर्थ आफ्नो जीवनलाई सार्थक बनाउनु हो।
कुनै सफल व्यक्तिको यात्रालाई हेरेर हामीले ईर्ष्या होइन, प्रेरणा लिनुपर्छ। आज सहज देखिएको उपलब्धिको पछाडि असंख्य अदृश्य प्रयासहरू लुकेका हुन सक्छन् भन्ने कुरा बुझ्न आवश्यक छ। एउटा बिरुवा ठूलो वृक्ष बनेर फल दिन थालेपछि मानिसहरूले त्यसका फल देख्छन्, तर त्यसका जरा वर्षौँसम्म जमिनमुनि फैलिएको देखिँदैन। सफलता पनि यस्तै हुन्छ—फल देखिन्छ, जरा देखिँदैन।
त्यसैले जीवनमा असफलता आउँदा निराश हुन आवश्यक छैन। असफलता सफलताको यात्रामा आउने यस्तो अनुभव हो, जसले व्यक्तिलाई आफ्ना कमजोरी पहिचान गर्न र आफूलाई अझ सक्षम बनाउन अवसर दिन्छ। असफलताबाट सिकेर पुनः प्रयास गर्ने व्यक्तिले वास्तवमा आफ्नो सफलताको आधारलाई अझ बलियो बनाइरहेको हुन्छ।
अन्ततः सफलता कुनै एक दिनको चमत्कार होइन, लामो समयसम्म गरिएका साना–साना प्रयासहरूको परिणाम हो। सफलताको शिखरमा पुग्ने व्यक्तिलाई मात्र थाहा हुन्छ कि त्यो उचाइसम्म पुग्न उसले कति कठिन आरोहण गर्नुपरेको थियो।
सफलताको चमक संसारले देख्छ, तर त्यसको पछाडि लुकेको संघर्ष सफल व्यक्तिले मात्र अनुभव गर्न सक्छ। त्यसैले कसैको उपलब्धि देखेर आफ्नो जीवनसँग तुलना गर्नुको सट्टा उसको संघर्षबाट प्रेरणा लिनुपर्छ र आफ्नो लक्ष्यतर्फ निरन्तर अघि बढिरहनुपर्छ। यही नै सफलताको वास्तविक मार्ग हो।
