
रक्सौल, पूर्वी चम्पारण।
आजको युग कोलाहल, व्यस्तता र अनावश्यक वादविवादले भरिएको छ। प्रत्येक व्यक्ति आफ्ना विचार अभिव्यक्त गर्न व्यस्त देखिन्छ, तर अरूका कुरा धैर्यपूर्वक सुन्ने प्रवृत्ति क्रमशः घट्दै गएको छ। यस्तो परिवेशमा मौन भनेको केवल नबोल्नु मात्र होइन, यो आत्मचिन्तन, आत्मसंयम र परमेश्वरसँग आत्मिक रूपमा जोडिने दिव्य माध्यम हो।
यी विचार लायन्स क्लब इन्टरनेशनल डिस्ट्रिक्ट ३२२–ई का जोनल चेयरपर्सन तथा डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन, भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक, सञ्चार प्रमुख एवं समाजसेवी बिमल सर्राफले व्यक्त गर्नुभएको हो।
उहाँका अनुसार साँचो मौन त्यही हो, जहाँ मन शान्त, विचार पवित्र र हृदय करुणा तथा प्रेमले भरिएको हुन्छ। यदि मनमा क्रोध, ईर्ष्या, अहंकार र द्वेषले स्थान ओगटेको छ भने मुख बन्द राख्नु मात्र मौन साधना हुन सक्दैन। वास्तविक मौन मन, वचन र कर्मको पवित्रताबाट जन्मिन्छ।
मौनले मानिसलाई आफ्ना कमजोरी पहिचान गर्ने, आत्मसुधार गर्ने तथा सही निर्णय लिन सक्ने शक्ति प्रदान गर्छ। मौनको अवस्थामा मानिसले आफ्नै अन्तरआत्माको आवाज सुन्न सक्छ, जहाँ उसले परमेश्वरको सन्देश र मार्गदर्शनको अनुभूति पनि गर्छ। त्यसैले हाम्रा ऋषि–मुनिहरूले मौनलाई तपस्या, साधना र आत्मबलको सर्वोत्तम माध्यमका रूपमा स्वीकार गरेका छन्।
उहाँले परमेश्वरलाई प्रसन्न पार्न केवल पूजा, पाठ, यज्ञ वा ठूला धार्मिक अनुष्ठान मात्र पर्याप्त नहुने बताउँदै मधुर वाणी, विनम्र व्यवहार, सत्यनिष्ठ जीवन, सेवा, दया, क्षमा र निःस्वार्थ प्रेम नै साँचो आराधना भएको उल्लेख गर्नुभयो। जब मानिस मौन बसेर आफ्नै अन्तरमनको समीक्षा गर्छ, आफ्ना दोष हटाउने प्रयास गर्छ र सबैप्रति सद्भाव राख्छ, तब परमेश्वरको कृपा, शान्ति र आनन्द उसको जीवनमा स्वतः प्रवाहित हुन्छ।
उहाँका अनुसार अनावश्यक विवादबाट टाढा रहनु, कसैको निन्दा नगर्नु, कटु वचन नबोल्नु तथा आवश्यक पर्दा मात्र सार्थक, संयमित र मधुर वचन बोल्नु पनि मौन साधनाका महत्त्वपूर्ण पक्ष हुन्। यस्ता गुण भएका व्यक्तिले आफ्नै जीवनलाई सुखी र शान्त बनाउनुका साथै परिवार र समाजमा पनि सकारात्मक वातावरण निर्माण गर्न सक्छन्।
अन्त्यमा उहाँले मौनलाई कमजोरी नभई जीवनको सबैभन्दा ठूलो शक्ति बनाउन सबैलाई आग्रह गर्नुभयो। विचारलाई शुद्ध, व्यवहारलाई विनम्र र प्रत्येक कर्मलाई परमेश्वरप्रति समर्पित भावनाका साथ अघि बढाउन सके साँचो मौनको अनुभूति हुने उहाँको भनाइ छ। मन निर्मल, वाणी मधुर र कर्म निःस्वार्थ भएमा परमेश्वरको कृपा स्वतः प्राप्त हुने र जीवन शान्ति, आनन्द तथा आध्यात्मिक प्रकाशले आलोकित हुने उहाँले बताउनुभयो।



