रक्सौल, पूर्वी चम्पारण।
जीवनमा हरेक कुरा बुझाउनैपर्छ भन्ने हुँदैन। केही कुरा समयले सिकाउँछ भने केही कुरा आफ्नै अनुभवले बुझाउँछ। यदि कसैले हाम्रो कुरा बुझ्न चाहँदैन भने पटक–पटक सम्झाउनुभन्दा धैर्य गर्नु नै उचित हुन्छ। किनकि वास्तविक बुझाइ शब्दबाट मात्र होइन, अनुभवबाट प्राप्त हुन्छ।
मानिसको महानता उसँग कति धन, पद वा प्रतिष्ठा छ भन्ने कुराले निर्धारण गर्दैन। उसको मनमा कति नम्रता, प्रेम र अरूप्रति सम्मान छ भन्ने कुराले नै उसको वास्तविक पहिचान झल्काउँछ। आफूलाई सबैभन्दा ठूलो ठान्ने मानिसले आफ्नै व्यक्तित्वलाई सानो बनाउँछ। तर आफ्नो कमजोरी स्वीकार गर्ने र अरूको सम्मान गर्न जान्ने मानिसको व्यक्तित्व सधैँ महान् हुन्छ।
हाम्रो जीवनको सुख र दुःख परिस्थितिमा मात्र निर्भर हुँदैन, हाम्रो सोचले पनि यसमा ठूलो प्रभाव पार्छ। परिस्थिति सधैँ अनुकूल नहुन सक्छ, तर त्यसलाई हेर्ने दृष्टिकोण आफ्नै हातमा हुन्छ। चिन्ता गर्दैमा समस्या समाधान हुँदैन, बरु हाम्रो समय र शक्ति खेर जान्छ। त्यसैले समस्याबारे चिन्ता गरिरहनुभन्दा त्यसको समाधान खोज्नु आवश्यक छ। सकारात्मक सोच्नु भनेको समस्याबाट भाग्नु होइन, साहस र धैर्यका साथ त्यसको सामना गर्नु हो।
जसरी श्वासले शरीरलाई जीवित राख्छ, त्यसरी नै विश्वासले सम्बन्धलाई जीवन्त राख्छ। विश्वासबिना प्रेम अधुरो हुन्छ र विश्वासबिना प्रार्थनाको वास्तविक अर्थ पनि रहँदैन। सम्बन्ध केवल कुराकानीले मात्र बलियो हुँदैन। यसका लागि एकअर्काप्रतिको इमानदारी, सम्मान र भरोसा आवश्यक हुन्छ। जहाँ विश्वास हुन्छ, त्यहाँ गलत बुझाइ हटाउने सम्भावना रहन्छ। तर जहाँ शङ्काले ठाउँ पाउँछ, त्यहाँ राम्रा सम्बन्धसमेत कमजोर हुँदै जान्छन्।
जीवनले हामीलाई डुङ्गाबाट पनि ठूलो शिक्षा दिन्छ। डुङ्गा आफैँ पानीमा रहेर अरूलाई किनारासम्म पुर्याउँछ। त्यसैगरी मानिसको जीवन पनि त्यतिबेला सार्थक हुन्छ, जतिबेला उसले आफ्नो क्षमताअनुसार अरूलाई सहयोग गर्छ। जिम्मेवारी बोझ होइन, आफ्नो कर्तव्य पूरा गर्ने र व्यक्तित्व चिनाउने अवसर हो। ईश्वरले पनि सेवा, सहनशीलता र जिम्मेवारीप्रतिको निष्ठा भएका मानिसलाई अरूको सहयोग गर्ने अवसर प्रदान गर्नुहुन्छ।
सफलता प्राप्त गर्न सपना देखेर मात्र पुग्दैन। कठिन परिस्थितिमा पनि निरन्तर प्रयास गर्नुपर्छ र असफलताबाट पाठ सिक्दै अगाडि बढ्नुपर्छ। प्रतिकूल दिनले हामीलाई कमजोर बनाउन होइन, हाम्रो क्षमता र धैर्यको परीक्षा लिन आउँछन्। त्यसैले कुनै पनि समस्यासामु हार मान्नु हुँदैन। समाधान नभेटिएसम्म प्रयास जारी राख्नुपर्छ। याद राखौँ, अँध्यारो जतिसुकै गहिरो भए पनि सानो उज्यालोले त्यसलाई हटाउने सुरुवात गर्न सक्छ।
यी सबै कुराका बीच निःस्वार्थ प्रेमको महत्त्व अझ विशेष छ। साँचो प्रेम कुनै स्वार्थ, अपेक्षा वा लाभमा आधारित हुँदैन। यसले अरूको खुसीमै आफ्नै खुसी खोज्छ। त्यसैगरी साँचो भक्ति देखावा वा आडम्बरमा होइन, मनको पवित्रता, श्रद्धा र असल कर्ममा निहित हुन्छ। ईश्वरका अगाडि शब्दभन्दा मनको भावना र हाम्रो व्यवहारको बढी महत्त्व हुन्छ।
अन्त्यमा, जीवनको सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति धनसम्पत्ति मात्र होइन, विश्वास, प्रेम, असल संस्कार र मानवता पनि हो। हामीले यस्तो जीवन जिउने प्रयास गर्नुपर्छ, जहाँ हाम्रा शब्दले कसैको मन नदुखाऊन्, हाम्रो व्यवहारले कसैलाई आफू सानो भएको अनुभूति नगराओस् र हाम्रो उपस्थितिले अरूलाई आत्मीयताको अनुभूति गराओस्।
किनकि विश्वास सम्बन्धको जग हो, प्रेम जीवनको सुन्दरता हो, प्रार्थना आत्माको शान्ति हो र निःस्वार्थ सेवा मानिसको जीवनको सबैभन्दा ठूलो पहिचान हो।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट ३२२ई, जोन ४१ का जोन अध्यक्ष तथा सह-जिल्ला अध्यक्ष एवं भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक तथा सञ्चार प्रमुखसमेत रहनुभएका सामाजिक कार्यकर्ता बिमल सर्राफले सञ्चारकर्मीसँग साझा गर्नुभएको हो।
