रक्सौल, पूर्वी चम्पारण।
विजयादशमी केवल एउटा चाड मात्र होइन, सत्य, न्याय र सत्कर्मको विजयको सन्देश दिने महान् पर्व हो। यस पर्वले हामीलाई स्मरण गराउँछ कि खराबी जति नै शक्तिशाली भए पनि अन्ततः विजय सत्य र धर्मकै हुन्छ। भगवान् श्रीरामले रावणमाथि प्राप्त गर्नुभएको विजय केवल युद्धको कथा होइन, मानव जीवनलाई सत्मार्गमा अघि बढ्न प्रेरणा दिने आदर्श पनि हो।
आज विश्वका धेरै भागमा युद्ध, हिंसा, आतङ्क, आपसी तनाव र घृणाको वातावरण छ। कतै निर्दोष मानिसहरूले ज्यान गुमाइरहेका छन् भने कतै बालबालिकाहरू डर, अभाव र भोकमरीको सामना गर्दै जीवन बिताइरहेका छन्। कतिपय परिवार आफ्नै घरबार छाडेर अन्यत्र शरण लिन बाध्य छन्। यस्तो अवस्थामा विश्वलाई हतियारको होडबाजीभन्दा बढी शान्ति, संवाद, करुणा र मानवीयताको आवश्यकता छ।
विजयादशमीले हामीलाई सिकाउँछ कि वास्तविक विजय अरूलाई पराजित गर्नुमा होइन, मानिसहरूको मन जित्नुमा छ। शक्तिशाली राष्ट्रहरूले आफ्ना मतभेद वार्ताका माध्यमबाट समाधान गर्ने, छिमेकी राष्ट्रहरूले आपसी विश्वास र सहयोग बढाउने तथा समाजले धर्म, जाति र भाषाभन्दा माथि उठेर मानवतालाई महत्त्व दिने हो भने संसार अझ सुरक्षित, शान्त र सुन्दर बन्न सक्छ।
भारतको भूमिले शताब्दीयौँदेखि शान्ति, सहिष्णुता र आपसी सम्मानको सन्देश दिँदै आएको छ। हाम्रो देश विभिन्न धर्म, भाषा, संस्कृति र परम्पराहरूको साझा सङ्गम हो। यही विविधता हाम्रो शक्ति र पहिचान हो। आज यस एकतालाई अझ सुदृढ बनाउनु, सामाजिक सद्भाव कायम राख्नु तथा राजनीतिक र वैचारिक मतभेदलाई आपसी वैमनस्यमा परिणत हुन नदिनु अत्यन्त आवश्यक छ।
विजयादशमीले हामीलाई आफ्नै मनभित्र चियाएर हेर्ने अवसर पनि प्रदान गर्छ। रावणका दसवटा शिरलाई पौराणिक प्रतीकका रूपमा मात्र नभई अहङ्कार, क्रोध, लोभ, मोह, ईर्ष्या, छल र अन्यायजस्ता दुर्गुणका प्रतीकका रूपमा पनि बुझ्न सकिन्छ। यदि हामी प्रत्येक वर्ष रावणको पुतला जलाउँछौँ, तर आफ्नै मनभित्रका दुर्गुणलाई जीवितै राख्छौँ भने यस पर्वको वास्तविक उद्देश्य अधुरै रहन्छ।
आज समाजलाई त्यस्ता मानिसहरूको आवश्यकता छ, जसले घृणाको सट्टा प्रेम, असत्यको सट्टा सत्य, स्वार्थको सट्टा सेवा र अन्यायको सट्टा न्यायलाई रोजून्। परिवारमा आपसी सम्मान, समाजमा सहयोग र सार्वजनिक जीवनमा इमानदारी नै असल राष्ट्र निर्माणका आधार हुन्। बालबालिकालाई असल संस्कार दिनु, महिलाको सम्मान गर्नु, कमजोर र असहाय व्यक्तिहरूलाई सहयोग गर्नु तथा प्रकृतिको संरक्षण गर्नु पनि यही मानवीय भावनाका महत्त्वपूर्ण रूप हुन्।
यस विजयादशमीको पावन अवसरमा भारत शान्ति, एकता, समृद्धि र विकासको मार्गमा निरन्तर अघि बढोस् भन्ने हार्दिक कामना गर्दछौँ। प्रत्येक नागरिकले सम्मानपूर्वक बाँच्न पाओस्, प्रत्येक बालबालिकाले शिक्षा प्राप्त गरोस्, आवश्यकतामा परेका व्यक्तिले सहयोग पाऊन् र प्रत्येक परिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धि छाओस्। देशमा प्रेम, भाइचारा र पारस्परिक सद्भावको भावना अझ बलियो बनोस् तथा विश्वका सबै राष्ट्रबीच संवाद, सहकार्य र मित्रता अभिवृद्धि होस्।
हाम्रो प्रार्थना छ, युद्धबाट प्रभावित क्षेत्रमा पुनः शान्ति कायम होस्, निर्दोष मानिसहरूको जीवन सुरक्षित रहोस्, भोकमरी र गरिबी घट्दै जाऊन् तथा मानव सेवामा समर्पित व्यक्तिहरूले थप ऊर्जा र प्रेरणा प्राप्त गरून्। कुनै पनि राष्ट्रको प्रगति तब मात्र सार्थक हुन्छ, जब विकाससँगै मानवीय संवेदना, सामाजिक न्याय र परोपकारको भावना पनि जीवित रहन्छ।
आउनुहोस्, यस विजयादशमीमा रावणको पुतला मात्र होइन, आफ्नै मनभित्र रहेको अहङ्कार, घृणा, ईर्ष्या र अन्यायलाई पनि त्याग्ने सङ्कल्प गरौँ। सत्यको मार्गमा हिँडौँ, एकअर्काप्रति सम्मान र सद्भाव राखौँ तथा समाजमा शान्ति, प्रेम र भाइचाराको वातावरण निर्माण गर्न आआफ्नो तर्फबाट योगदान पुर्याऔँ।
यही नै यस पर्वको साँचो आराधना हो, यही भगवान् श्रीरामका आदर्शप्रतिको वास्तविक सम्मान हो र यही शान्तिपूर्ण विश्व तथा समुन्नत भारत निर्माण गर्ने मार्ग हो।
सम्पूर्ण देशवासी तथा विश्वभर रहनुभएका नेपाली र भारतीय दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा विजयादशमीको हार्दिक मङ्गलमय शुभकामना!
प्रभु श्रीरामले सबैको जीवनमा सुख, शान्ति, सुस्वास्थ्य र समृद्धि प्रदान गरून्। भारतसहित सम्पूर्ण विश्वमा सत्य, सद्भाव, न्याय र मानवताको विजय होस्।
