रक्सौल, पूर्वी चम्पारण
जीवन एउटा निरन्तर यात्रा हो, जहाँ हामी सबै यात्री हौं। यो यात्राका दुई आयाम छन्—एक बाह्य संसारको, जहाँ हामी क्रियाशील हुन्छौं; र अर्को आन्तरिक संसारको, जहाँ हाम्रो मन र चेतना बसोबास गर्छ।
लायन्स क्लब अफ रक्सौलका अध्यक्ष तथा मिडिया प्रभारी, साथै भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक एवं मिडिया प्रभारीसमेत रहेका सामाजिक कार्यकर्ता बिमल सर्राफले प्रेससँग कुरा गर्दै यस्ता विचार व्यक्त गरेका हुन्।
उनका अनुसार, आसक्ति मानव जीवनको स्वाभाविक पक्ष हो, जसका दुई रूप हुन्छन्—सकारात्मक र नकारात्मक। सकारात्मक आसक्ति (प्रेम) ले क्षणिक भए पनि खुशी र शान्तिको अनुभूति गराउँछ भने नकारात्मक आसक्ति (घृणा) ले ईर्ष्या, चिडचिडापन र मानसिक अशान्ति जन्माउँछ।
सर्राफले भने, “मानिस बाह्य रूपमा सक्रिय देखिए पनि, मनको स्तरमा भने ऊ प्रायः स्थिर रहन्छ। चाहे त्यो प्रेम होस् वा घृणा, दुवै अवस्थाले मानिसलाई एउटै बिन्दुमा बाँधेर राख्न सक्छ।”
आसक्तिको वास्तविक अर्थबारे स्पष्ट पार्दै उनले भने, “आसक्ति भनेको केवल कसैप्रति माया हुनु मात्र होइन, बरु कुनै वस्तु, व्यक्ति वा परिस्थितिमा मन टाँसिनु हो। यस्तो अवस्थामा मानिस अगाडि बढ्न सक्दैन, बरु त्यहीँ अड्किन्छ।”
उनका अनुसार, जब मन कुनै कुरामा आसक्त हुन्छ, त्यो त्यसकै वरिपरि घुमिरहन्छ र त्यसबाट मुक्त हुन कठिन हुन्छ। “आसक्ति एक प्रकारको डोरी जस्तै हो, जसले मानिसलाई बाँधेर राख्छ। कहिलेकाहीँ मानिस शरीरबाट अलग भए पनि, मन भने त्यहीँ बाँधिएको रहन सक्छ,” उनले थपे।
यसरी, आसक्तिले एकातिर जीवनमा प्रेरणा दिने काम गरे पनि, अर्कोतर्फ अत्यधिक आसक्ति मानिसको प्रगति र मानसिक स्वतन्त्रतामा बाधा बन्न सक्छ भन्ने उनको निष्कर्ष छ।
