रक्सौल, पूर्वी चम्पारण ।
आज देश र विश्वका घटनाक्रमलाई नियाल्दा चारैतिर असन्तुष्टि, विरोध प्रदर्शन, राजनीतिक टकराव र भविष्यप्रतिको चिन्ता देखिन्छ। विभिन्न स्थानमा उठिरहेका विरोधका आवाजहरू केवल कुनै एउटा घटनाको प्रतिक्रियामात्र होइनन्, ती जनताका अपेक्षा, समस्या र व्यवस्थासँग जोडिएका प्रश्नहरू पनि हुन्। यस्तो अवस्थामा जनताको सरकारप्रतिको विश्वास प्रभावित हुँदै गएको हो कि होइन र लोकतान्त्रिक व्यवस्थाले यी आवाजलाई कसरी सम्बोधन गरिरहेको छ भन्ने विषयमा गम्भीर रूपमा विचार गर्न आवश्यक छ।
कुनै पनि सरकारको विश्वसनीयता उसका निर्णयमा मात्र निर्भर हुँदैन। जनतासँगको संवाद, जवाफदेहिता र समस्याको समाधान गर्ने क्षमताले पनि सरकारको विश्वसनीयता निर्धारण गर्छ। विरोध प्रदर्शन लोकतन्त्रको स्वाभाविक हिस्सा हो। तर जब असन्तुष्टि निरन्तर रूपमा सतहमा आउन थाल्छ, त्यसका कारण बुझ्नु र जनताका चिन्ताको समाधान गर्नु शासनको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी बन्न पुग्छ।
आज भारतका सामु विकास, रोजगारी, महँगी, सामाजिक सद्भाव र युवाको भविष्यजस्ता अनेक महत्वपूर्ण प्रश्न छन्। जनताका अपेक्षा बढिरहेका छन् र नयाँ पुस्ताले आफ्नो जीवनमा अवसर, पारदर्शिता र न्याय खोजिरहेको छ। सरकार र जनताबीचको विश्वास कायम राख्न नीतिहरूसँगै तिनको कार्यान्वयन र परिणामबारे पनि खुला रूपमा छलफल हुनु आवश्यक छ। असहमतिलाई केवल विरोधका रूपमा हेर्नुभन्दा त्यसलाई सुधारको अवसरका रूपमा लिन सक्नु लोकतान्त्रिक संवादलाई अझ बलियो बनाउने आधार बन्न सक्छ।
अर्कोतर्फ, अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति पनि कम चिन्ताजनक छैन। विभिन्न देशबीच राजनीतिक, आर्थिक तथा सामरिक स्वार्थलाई लिएर उत्पन्न तनाव र द्वन्द्वका अवस्थाले विश्वशान्ति तथा स्थायित्वसामु चुनौती खडा गरिरहेका छन्। युद्ध र टकरावको प्रभाव सीमाभित्र मात्र सीमित रहँदैन। यसले व्यापार, ऊर्जा, खाद्य सुरक्षा, रोजगारी तथा आम नागरिकको दैनिक जीवनमा समेत प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। यस्तो परिस्थितिमा भारतका लागि आफ्ना राष्ट्रिय हितको संरक्षणसँगै कूटनीतिक सन्तुलन र शान्तिपूर्ण समाधानलाई प्राथमिकता दिनु आवश्यक छ।
आजको सबैभन्दा ठूलो प्रश्न यही हो—के विश्व संवाद र सहकार्यको बाटोमा अघि बढ्नेछ वा आपसी अविश्वास र शक्ति प्रदर्शनको प्रतिस्पर्धामा अझै अल्झिँदै जानेछ? भारतजस्तो विविधतापूर्ण लोकतान्त्रिक मुलुकका लागि विकाससँगै सामाजिक एकता, संवैधानिक मूल्य र लोकतान्त्रिक संस्थाप्रतिको जनविश्वास कायम राख्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ।
भविष्यको दिशा सरकारका निर्णयले मात्र निर्धारण गर्ने छैन। नागरिकको जागरूकता, जिम्मेवार जनप्रतिनिधित्व, स्वतन्त्र विचार र समाजको सक्रिय सहभागिताले पनि त्यसमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। विरोधका आवाजलाई बुझ्नु र असहमतिका बीच सहमतिको बाटो खोज्नु आजको आवश्यकता हो।
इतिहास साक्षी छ—दिगो शान्ति टकरावबाट होइन, संवाद, विश्वास र न्यायबाट स्थापित हुन्छ। भारत र विश्वसामु आजको चुनौती पनि यही हो—तात्कालिक स्वार्थभन्दा माथि उठेर भावी पुस्ताका लागि यस्तो भविष्य निर्माण गर्नु, जहाँ विकाससँगै सुरक्षा, स्वतन्त्रतासँगै जिम्मेवारी र प्रगतिसँगै मानवीय संवेदनशीलता पनि सुरक्षित रहोस्।
