सङ्गीतको मधुरताले तनाव कम गर्न, मनलाई शान्त बनाउन तथा सकारात्मकता र नयाँ ऊर्जा प्रदान गर्न सहयोग गर्छ।
रक्सौल, पूर्वी चम्पारण।
सङ्गीत केवल मनोरञ्जनको साधन मात्र होइन, मानव जीवनमा आनन्द, शान्ति र सकारात्मक ऊर्जाको सञ्चार गर्ने एक सशक्त माध्यम पनि हो। जीवन पनि सङ्गीतजस्तै हो, जहाँ सुख–दुःख, आशा–निराशा र उत्साहका अनेकौँ तरङ्गहरू उठिरहन्छन्। जसरी मधुर सङ्गीतले मनलाई सुकून प्रदान गर्छ, त्यसरी नै सकारात्मक सोच, मधुर व्यवहार र सत्कर्मले जीवनलाई सुन्दर, सुखमय र सार्थक बनाउँछन्।
उनले भने, सङ्गीतले मानिसको मन र भावनामा गहिरो प्रभाव पार्छ। आफूलाई मनपर्ने सङ्गीत सुन्दा तनाव कम गर्न, मनलाई शान्त राख्न र उत्साह बढाउन सहयोग पुग्न सक्छ। भारतीय सङ्गीत परम्परामा विभिन्न रागहरूको विशेष महत्त्व रहँदै आएको छ। सङ्गीतका मधुर ध्वनिहरूले मानिसलाई आत्मिक आनन्द प्रदान गर्नुका साथै व्यस्त जीवनशैलीका बीच आफूलाई समय दिने अवसर पनि प्रदान गर्छन्। यद्यपि, सङ्गीतलाई स्वस्थ जीवनको सहयोगी माध्यमका रूपमा बुझ्नुपर्छ, कुनै पनि रोगको उपचारको विकल्पका रूपमा होइन।
भारतीय दर्शनमा शरीर, मन र आत्माबीचको सन्तुलनलाई स्वस्थ जीवनको आधार मानिएको छ। योग परम्परामा वर्णित सातवटा चक्र र भारतीय सङ्गीतका सातवटा स्वरको आ–आफ्नै आध्यात्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व छ। नियमित रूपमा सङ्गीतको अभ्यास गर्ने तथा शान्त वातावरणमा मधुर धुनहरू सुन्ने बानीले एकाग्रता, भावनात्मक सन्तुलन र मानसिक प्रसन्नता बढाउन सहयोग गर्न सक्छ।
बिहान र साँझको समय मनलाई शान्त बनाउन, आत्मचिन्तन गर्न तथा दिनभरको थकानबाट राहत पाउन उपयोगी हुन सक्छ। यस्तो समयमा मधुर सङ्गीत सुन्ने, प्रार्थना गर्ने, ध्यान गर्ने र योग अभ्यास गर्ने बानीलाई दैनिक जीवनको हिस्सा बनाउन सके जीवनमा अनुशासन र सकारात्मकता ल्याउन सकिन्छ। स्वस्थ जीवनका लागि सन्तुलित आहार, नियमित व्यायाम, पर्याप्त निद्रा र आवश्यकताअनुसार उचित चिकित्सकीय परामर्श पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छन्।
बिमल सर्राफले भने, मानिसको वास्तविक उन्नति बाहिरी सुखसुविधा र भौतिक उपलब्धिबाट मात्र निर्धारण हुँदैन, बरु उसको सोच, भावना, इच्छाशक्ति र कर्मले पनि त्यसलाई निर्धारण गर्छ। ईश्वरले मानिसलाई कल्पनाशक्ति, विचारशक्ति र सिर्जनात्मक क्षमता प्रदान गरेका छन्। आवश्यकता यी क्षमताहरूलाई पहिचान गरी व्यक्तित्व विकास तथा समाजको कल्याणका लागि उपयोग गर्नु हो। सकारात्मक सोच र दृढ सङ्कल्पले कठिन परिस्थितिको सामना गर्ने शक्ति प्रदान गर्छ।
उनले थपे, चरित्र निर्माण नै सफल जीवन व्यवस्थापनको आधारशिला हो। मधुर वाणी, इमानदारी, अनुशासन, संवेदनशीलता र सेवाभावले व्यक्तिलाई समाजमा सम्मान दिलाउँछन्। आफ्नो आचरणबाट अरूका लागि उदाहरण प्रस्तुत गर्ने व्यक्ति नै असल नागरिक र प्रेरणादायी नेतृत्वकर्ता बन्न सक्छ।
उक्त विचार लायन्स क्लब इन्टरनेसनल, डिस्ट्रिक्ट ३२२ई, जोन ४१ का जोन चेयरपर्सन तथा डिस्ट्रिक्ट चेयरपर्सन, भारत विकास परिषद्, रक्सौलका सेवा संयोजक तथा सञ्चारमाध्यम प्रभारी एवं सामाजिक अभियन्ता बिमल सर्राफले सञ्चारकर्मीसँग साझा गरेका हुन्।
अन्त्यमा, जीवनलाई मधुर बनाउन सङ्गीतका स्वरहरूमा रमाउनु मात्र पर्याप्त हुँदैन, आफ्नो व्यवहारमा पनि मधुरता ल्याउनु आवश्यक हुन्छ। जसरी विभिन्न स्वरहरू मिलेर सुन्दर सङ्गीतको सिर्जना हुन्छ, त्यसरी नै प्रेम, सहयोग, सद्भाव र मानवताले सुन्दर समाजको निर्माण गर्छन्। यदि हामीले आफ्नो जीवनमा सकारात्मक सोच, असल कर्म र सेवाभावलाई स्थान दिन सक्यौँ भने हाम्रो जीवन आफैँमा मधुर सङ्गीत बन्न सक्छ, जसको गुञ्जनले अरूको हृदयमा समेत आनन्द, शान्ति र प्रेरणाको सञ्चार गर्नेछ।
