रक्सौल, पूर्वी चम्पारण।
जसरी बगैँचामा फुलेका फूलहरूले आफ्नो सुगन्धले सम्पूर्ण वातावरणलाई सुवासित बनाउँछन्, त्यसरी नै मानिसको जीवन पनि एउटा सुन्दर फूल हो। यसको वास्तविक सुगन्ध असल विचार, सत्कर्म, शिष्ट व्यवहार र उच्च संस्कारबाट फैलिन्छ। जीवनको सुन्दरता आफू मात्र खुसी रहनुमा होइन, आफ्नो व्यवहार र कर्ममार्फत अरूको जीवनमा पनि खुसी, आशा र आत्मीयता भर्न सक्नुमा निहित हुन्छ।
जीवनलाई सफल, सुन्दर र सार्थक बनाउन केही महत्त्वपूर्ण आधार आवश्यक हुन्छन्। दृढ सङ्कल्प, आत्मविश्वास, स्पष्ट उद्देश्य, अनुकूल वातावरण, श्रद्धा, विश्वास र सकारात्मक सोच जीवन निर्माणका बलिया स्तम्भ हुन्। यी आधारले नै मानिसलाई सही दिशा प्रदान गर्दै कठिन परिस्थितिमा पनि अघि बढ्ने प्रेरणा दिन्छन्।
दृढ सङ्कल्प सफलताको पहिलो खुड्किलो हो। परिस्थिति जति नै कठिन किन नहोस्, मानिस आफ्नो लक्ष्यप्रति अडिग रहन सक्यो भने कुनै पनि बाधाले उसलाई लामो समयसम्म रोक्न सक्दैन। धेरै मानिस आफूले चाहेजस्तो परिणाम प्राप्त नहुँदा बीचमै प्रयास गर्न छाड्छन्। यही अधैर्य र निराशाले उनीहरूलाई लक्ष्यबाट टाढा पुर्याउँछ। सधैँ सम्झनुपर्छ, असफलता जीवनको अन्त्य होइन, बरु आफ्ना कमजोरी पहिचान गरी नयाँ उत्साहका साथ अघि बढ्ने अवसर हो।
आत्मविश्वास जीवनको सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो। यही शक्तिले कठिन परिस्थितिमा पनि मानिसलाई निराश हुन दिँदैन। आत्मविश्वासी व्यक्ति समस्यादेखि डराउँदैन, बरु त्यसको समाधान खोज्न तत्पर रहन्छ। उसले अरूको प्रशंसा वा आलोचनाभन्दा आफ्नो मेहनत, क्षमता र इमानदार प्रयासमाथि बढी भरोसा गर्छ। आत्मविश्वासले नै मानिसलाई असम्भवजस्तो देखिने काम गर्नसमेत हौसला प्रदान गर्छ।
जीवनमा स्पष्ट उद्देश्य हुनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ। लक्ष्यबिनाको जीवन पतवार भए पनि दिशा नभएको डुङ्गाजस्तै हुन्छ। जब मानिसलाई आफू कहाँ पुग्न चाहन्छु भन्ने स्पष्ट हुन्छ, तब उसको समय, मेहनत र ऊर्जा सही दिशामा केन्द्रित हुन्छन्। उद्देश्यले मानिसलाई अनुशासित बनाउँछ र प्रत्येक दिन केही नयाँ गर्ने प्रेरणा दिन्छ।
त्यसैगरी, अनुकूल वातावरण र असल मानिसहरूको साथले व्यक्तित्व विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। जसरी एउटा बिरुवालाई हुर्कन उर्वर माटो, घाम र पानीको आवश्यकता पर्छ, त्यसरी नै मानिसलाई अघि बढ्न प्रेरणादायी वातावरण, सकारात्मक विचार र सहयोगी व्यक्तिहरूको साथ चाहिन्छ। यद्यपि परिस्थिति सधैँ अनुकूल हुँदैन, तर आफ्नो सोच, धैर्य र व्यवहार सही राख्न सके प्रतिकूल परिस्थितिमा पनि सफलताको बाटो खोज्न सकिन्छ।
श्रद्धा र विश्वासले मानिसलाई भित्रैदेखि बलियो बनाउँछन्। जीवनमा निराशा छाउँदा र अगाडिको बाटो अन्योलपूर्ण हुँदा यही विश्वास आशाको किरण बनेर देखा पर्छ। श्रद्धा केवल पूजापाठमा सीमित हुँदैन; आफ्नो कर्म, उद्देश्य, सम्बन्ध र जीवनप्रति सच्चा निष्ठा राख्नु पनि श्रद्धाकै एउटा सुन्दर रूप हो।
यी सबै आधारमध्ये सकारात्मक र सही विचारको विशेष महत्त्व हुन्छ। मानिसका विचारले नै उसको व्यक्तित्व, निर्णय र व्यवहारलाई दिशा प्रदान गर्छन्। नकारात्मक सोचले सम्भावनाभित्र पनि समस्या देख्छ भने सकारात्मक सोचले कठिनाइभित्र समेत अवसर खोज्छ। त्यसैले मानिसले आफ्ना विचारलाई स्वच्छ, विशाल, उदार र रचनात्मक बनाउन आवश्यक छ।
हामीले यो पनि बुझ्नुपर्छ कि जीवन केवल आफ्ना लागि मात्र बाँच्ने नाम होइन। अरूको दुःखमा साथ दिनु, आवश्यकतामा परेकाहरूलाई सहयोग गर्नु, सम्बन्धको सम्मान गर्नु र समाजप्रतिको आफ्नो जिम्मेवारी इमानदारीपूर्वक पूरा गर्नु नै जीवनको वास्तविक सुन्दरता हो। धन, पद र प्रतिष्ठा समयसँगै परिवर्तन हुन सक्छन्, तर असल कर्मबाट प्राप्त पहिचान र मानिसहरूको मनमा बनाएको स्थान लामो समयसम्म जीवित रहन्छ।
जीवनको यात्रामा सुख र दुःख दुवै अपरिहार्य छन्। सुखले हामीलाई मुस्कुराउन सिकाउँछ भने दुःखले धैर्यवान् र बलियो बन्न प्रेरित गर्छ। सफलताले आत्मविश्वास बढाउँछ भने असफलताले अनुभव र नयाँ पाठ सिकाउँछ। त्यसैले हरेक परिस्थितिलाई जीवनको एउटा सिकाइका रूपमा स्वीकार गर्दै निरन्तर अघि बढ्नुपर्छ।
अन्ततः जीवन एउटा यस्तो पुस्तक हो, जसको प्रत्येक पानामा नयाँ अनुभव, नयाँ सिकाइ र नयाँ सम्भावना लेखिएका हुन्छन्। हामीले यस पुस्तकका पानाहरूमा केवल आफ्ना सफलता र उपलब्धि मात्र होइन, अरूका लागि गरेका असल कर्म, सहयोग र सद्भावका कथाहरू पनि लेख्न सक्नुपर्छ।
त्यसैले जीवनरूपी बगैँचामा दृढ सङ्कल्प, आत्मविश्वास, स्पष्ट उद्देश्य, श्रद्धा, सद्भाव, मानवता र सकारात्मक सोचका फूलहरू फुलाउनुपर्छ। जब हाम्रा कर्मले अरूको अनुहारमा मुस्कान ल्याउँछन्, हाम्रो व्यवहारले सम्बन्धमा आत्मीयता बढाउँछ र हाम्रो उपस्थितिले समाजमा प्रेम, विश्वास तथा मानवताको सुगन्ध फैलाउँछ, तब मात्र हाम्रो जीवन वास्तवमै सुन्दर र सार्थक बन्न सक्छ।
किनकि जीवनको वास्तविक पहिचान हामीले कति धन, पद वा प्रतिष्ठा प्राप्त गर्यौँ भन्ने कुराले होइन, आफ्नो जीवनको सुगन्धले कति मानिसको जीवन सुवासित बनाउन सक्यौँ भन्ने कुराले निर्धारण गर्छ।
