राहुल गुप्ता
मानव जीवन एक संगीतमय धुनजस्तै हो, जसबाट विभिन्न स्वरका तरङ्गहरू निस्कन्छन्। संगीतले मानव हृदयको आनन्द, उत्साह र मधुरतालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। लायन्स क्लब अफ रक्सौलका अध्यक्षसँगै मिडिया इन्चार्ज तथा सामाजिक कार्यकर्ता लायन बिमल सर्राफले प्रेससँग आफ्ना विचार साझा गर्दै उक्त कुरा बताए।
उनका अनुसार, जीवनमा संगीतको मधुर ध्वनिले मानव स्वास्थ्यको रक्षा गर्छ, रोगबाट जोगाउँछ र आयु बढाउन सहयोग पुर्याउँछ। तर, यो उपचार त्यही व्यक्तिका लागि प्रभावकारी हुन्छ, जसमा यसप्रति रुचि र विश्वास हुन्छ। विभिन्न राग–रागिनीहरूले आध्यात्मिक आनन्दको अनुभूति गराउँछन्, जसका कारण संगीतलाई चिकित्सा प्रणालीमा पनि उपयुक्त मानिन्छ।
वेदहरूमा मानव शरीरका सात चक्रहरूको वर्णन गरिएको छ, जसले शरीरका विभिन्न अङ्गहरूलाई नियन्त्रण गर्छन्। संगीतका सात स्वरहरूले यी सातै चक्रहरूमा गहिरो प्रभाव पार्छन्। आयुर्वेदका अनुसार दिनको २४ घण्टामा वात, पित्त र कफ दोषहरू चक्रीय रूपमा सक्रिय रहन्छन्। बिहान र साँझको समयमा शरीर तुलनात्मक रूपमा बढी आराम अवस्थामा हुन्छ। दिनभरको थकानका कारण शरीरमा दबाब बढ्ने भएकाले यस समयमा संगीतले शरीरलाई ऊर्जा प्रदान गर्दछ।
लायन सर्राफले भने, व्यक्तिको कार्य, भावना र विचार जति फराकिलो हुन्छ, उसको क्षमता र शक्ति पनि त्यति नै विस्तार हुँदै जान्छ। असम्भव भन्ने शब्द उनीहरूको जीवनबाट हट्छ, र प्रकृतिले समेत आफ्नै नियम उल्लङ्घन गरेर उनीहरूका लागि नयाँ बाटो खोलिदिन्छ।
ईश्वरद्वारा प्रदत्त कल्पनाशक्ति, सोच, भावनात्मक शक्ति र इच्छाशक्तिको महत्त्व बुझेर तिनलाई व्यक्तित्व विकासमा प्रयोग गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए। रचनात्मकताको मनोवैज्ञानिक प्रक्रिया बुझ्दै सिर्जनात्मक उत्कृष्टतातर्फ अघि बढ्नुपर्ने उनले बताए। चरित्र विकास नै जीवन व्यवस्थापनको आधारभूत पक्ष भएको उल्लेख गर्दै उनले यसबाट व्यक्तिले सामाजिक जीवनमा उदाहरणीय आदर्श स्थापित गर्न सक्ने बताए।
अन्त्यमा उनले भने, यस्ता गुणहरूको विकासमार्फत व्यक्ति समाजको एक उत्कृष्ट नागरिक र प्रेरणादायी नेताको रूपमा स्थापित हुन सक्छ। जीवनको यात्रामा संगीतको मधुर ध्वनिको अनुभूति गर्दै जीवनलाई संगीतमय बनाइरहन सबैलाई आग्रह गरे।
